Εκεχειρία Ιράν – ΗΠΑ: Το σχέδιο 10 σημείων και οι κρίσιμες απαιτήσεις της Τεχεράνης

Η εκεχειρία δύο εβδομάδων ανάμεσα σε Ιράν και ΗΠΑ, που συμφωνήθηκε την τελευταία στιγμή πριν από τη λήξη της προθεσμίας που είχε θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ, άνοιξε ένα νέο – αλλά αβέβαιο – παράθυρο διπλωματίας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύουν ιρανικά κρατικά μέσα, η Τεχεράνη παρέδωσε στην Ουάσιγκτον ένα αναλυτικό σχέδιο 10 σημείων, το οποίο θεωρεί ως αναγκαία βάση για οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία.

Το σχέδιο περιλαμβάνει απαιτήσεις που οι ΗΠΑ έχουν απορρίψει επανειλημμένα: πλήρη άρση κυρώσεων, αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων από τη Μέση Ανατολή, τερματισμό επιθέσεων κατά του Ιράν και των συμμάχων του, απελευθέρωση δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων και υιοθέτηση δεσμευτικού ψηφίσματος από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Κεντρικό ρόλο έχει επίσης ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ, με το Ιράν να ζητά να διατηρήσει την εποπτεία της διέλευσης, επιβάλλοντας τέλος έως 2 εκατ. δολάρια ανά πλοίο για την ανασυγκρότηση της χώρας.

Εντύπωση προκαλεί η διαφοροποίηση ανάμεσα στις περσικές και αγγλικές εκδόσεις του σχεδίου: στην πρώτη περιλαμβάνεται η φράση «αποδοχή του εμπλουτισμού» για το πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ στη δεύτερη απουσιάζει χωρίς εξήγηση.

Αναλυτές εκτιμούν ότι οι απαιτήσεις της Τεχεράνης δύσκολα θα γίνουν αποδεκτές από την Ουάσιγκτον, ωστόσο η εκεχειρία δημιουργεί χώρο για συνομιλίες. Το Πακιστάν έχει ήδη καλέσει τις δύο πλευρές σε συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ, ενώ το Ισραήλ δηλώνει ότι στηρίζει την παύση επιθέσεων, χωρίς όμως να δεσμεύεται για τον Λίβανο.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν το σχέδιο των 10 σημείων μπορεί να αποτελέσει πραγματική βάση διαπραγμάτευσης ή απλώς μια τακτική κίνηση εν μέσω έντασης.