Τι πάει στραβά με τα παιδιά ρε γαμώτο ?

Κάτι έχει στραβώσει βαθιά μέσα στην κοινωνία μας, και το βλέπουμε πλέον ξεκάθαρα στα παιδιά. Το περιστατικό στην Πυλαία, όπου δύο 16χρονοι προσέγγισαν έναν 15χρονο και με την απειλή μαχαιριού του άρπαξαν λίγα χρήματα πριν συλληφθούν από την Άμεση Δράση, δεν είναι μια απλή είδηση της ημέρας. Είναι καθρέφτης. Ένας καθρέφτης που μας δείχνει ότι η κατάσταση έχει ξεφύγει, ότι η βία έχει περάσει σε ηλικίες που κάποτε θεωρούσαμε «αθώες», ότι τα όρια έχουν χαθεί και ότι η κοινωνία γύρω τους έχει αποτύχει να τα προστατεύσει.

Δεν γίνεται να κυκλοφορούν 16χρονα με μαχαίρια. Δεν γίνεται να θεωρείται «φυσιολογικό» να ληστεύουν συνομηλίκους τους. Δεν γίνεται να συλλαμβάνονται και οι γονείς τους για παραμέληση εποπτείας, λες και αυτό είναι μια τυπική διαδικασία. Κάπου έχουμε χάσει το νήμα. Κάπου έχουμε αφήσει τα παιδιά να μεγαλώνουν μέσα σε ένα περιβάλλον που δεν τους δίνει ούτε σταθερότητα ούτε όρια ούτε πραγματική καθοδήγηση. Και το χειρότερο είναι ότι το συνηθίζουμε. Το περνάμε στα ψιλά, σαν να είναι απλώς άλλη μια είδηση ανάμεσα σε εκατοντάδες.

Τα παιδιά δεν γεννιούνται βίαια. Δεν γεννιούνται με μαχαίρια στην τσέπη. Η βία είναι κάτι που μαθαίνεται, κάτι που αντιγράφεται, κάτι που καλλιεργείται όταν λείπει η ασφάλεια, όταν λείπει η προσοχή, όταν λείπει η παρουσία. Όταν το σπίτι είναι κουρασμένο, όταν το σχολείο είναι απλώς ένας χώρος ύλης και όχι ψυχικής στήριξης, όταν η κοινωνία είναι σκληρή και αδιάφορη, όταν το διαδίκτυο γίνεται ο τρίτος γονιός χωρίς κανένα φίλτρο, τότε τα παιδιά ψάχνουν να βρουν δύναμη εκεί που μπορούν. Και συχνά τη βρίσκουν στη λάθος πλευρά.

Το περιστατικό της Πυλαίας δεν είναι εξαίρεση. Είναι σύμπτωμα. Είναι αποτέλεσμα μιας κοινωνίας που έχει αφήσει τα παιδιά να μεγαλώνουν μόνα τους, μέσα σε έναν κόσμο που τους ζητάει να είναι «μάγκες», να επιβάλλονται, να μην δείχνουν αδυναμία. Κι όταν δεν έχουν κάποιον να τους δείξει τι σημαίνει πραγματική δύναμη, τότε καταλήγουν να κρατούν μαχαίρια για να την αποκτήσουν.

Αν φτάσαμε στο σημείο να φοβόμαστε για το τι μπορεί να κάνει ένας 16χρονος, τότε δεν φταίει ο 16χρονος μόνος του. Φταίμε όλοι. Ο γονιός που δεν προλαβαίνει, ο δάσκαλος που δεν έχει εργαλεία, η πολιτεία που δεν επενδύει στην πρόληψη, η γειτονιά που δεν λειτουργεί πια σαν κοινότητα. Φταίει μια κοινωνία που έχει γίνει τόσο ατομικιστική, τόσο αποσυνδεδεμένη, που δεν βλέπει πια το παιδί του διπλανού ως δικό της.

Και όμως, όσο σκοτεινή κι αν φαίνεται η εικόνα, δεν είναι μη αναστρέψιμη. Η βία δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Είναι κοινωνικό προϊόν. Και ό,τι παράγεται, μπορεί και να αλλάξει. Με πραγματική στήριξη στις οικογένειες, με ψυχολόγους στα σχολεία που να μην είναι διακοσμητικοί, με εκπαίδευση στη συναισθηματική νοημοσύνη, με κοινότητες που ξαναμιλούν μεταξύ τους, με λιγότερη οθόνη και περισσότερη ανθρώπινη επαφή. Με μια κοινωνία που δεν θα αφήνει τα παιδιά να μεγαλώνουν στο κενό.

Γιατί αν δεν το κάνουμε, τότε τα περιστατικά σαν αυτό της Πυλαίας δεν θα είναι η εξαίρεση. Θα είναι η νέα κανονικότητα. Και αυτό θα είναι η μεγαλύτερη ήττα μας.